دانستنی های روان رشد

تروما جمعی چیست؟

انتشار: ۱۴۰۵/۰۴/۲۳
نویسنده: ادمین روان رشد
دسته بندی: مشاوره و درمان بزرگسالان

این مقاله توسط شریفه سلطانی از نظر تخصصی بررسی و تایید شده است

گاهی یک اتفاق فقط زندگی یک نفر را تغییر نمی‌دهد؛ بلکه احساس امنیت، امید و آرامش تعداد زیادی از مردم را هم‌زمان تحت تأثیر قرار می‌دهد. جنگ، خشونت گسترده، بلایای طبیعی، بیماری‌های همه‌گیر، مهاجرت اجباری یا بحران‌های اجتماعی طولانی می‌توانند جامعه را وارد شرایطی کنند که به آن تروما جمعی گفته می‌شود.

تروما جمعی فقط به این معنا نیست که افراد زیادی ناراحت هستند. در این وضعیت، گروهی از مردم یک تهدید، فقدان یا حادثه دردناک مشترک را تجربه می‌کنند و اثر آن ممکن است در احساس امنیت، روابط اجتماعی، تصمیم‌های روزمره و نگاه آن‌ها به آینده دیده شود.

معنی تروما جمعی

تروما جمعی چیست؟

تروما جمعی یا آسیب جمعی، واکنش روانی و اجتماعی یک گروه یا جامعه به یک رویداد یا مجموعه‌ای از رویدادهای تهدیدکننده و دردناک است.

در تروما فردی، ممکن است یک شخص تصادف، خشونت یا فقدان شدیدی را تجربه کند؛ اما در ترومای جمعی، تعداد زیادی از مردم احساس می‌کنند امنیت، هویت، آینده یا سبک زندگی مشترک آن‌ها آسیب دیده است.

برای مثال، پس از یک زلزله گسترده، فقط افرادی که مستقیماً خانه خود را از دست داده‌اند تحت تأثیر نیستند. خانواده‌ها، امدادگران، شاهدان، کودکان و حتی افرادی که تصاویر حادثه را بارها می‌بینند نیز ممکن است احساس ترس، درماندگی یا ناامنی کنند.

چه اتفاقاتی می‌توانند باعث تروما جمعی شوند؟

تروما جمعی ممکن است پس از این اتفاقات شکل بگیرد:

جنگ، حملات نظامی یا خشونت گسترده
زلزله، سیل، آتش‌سوزی و بلایای طبیعی
حملات تروریستی یا تیراندازی‌های جمعی
بیماری‌های همه‌گیر
مهاجرت یا آوارگی اجباری
سرکوب، تبعیض و خشونت سازمان‌یافته
بحران‌های اجتماعی و اقتصادی شدید و طولانی
مرگ یا آسیب‌دیدن تعداد زیادی از مردم

بحران‌ها می‌توانند خانواده‌ها، منابع مالی، روابط اجتماعی و خدمات ضروری را مختل کنند و احساس بی‌اعتمادی، ناامنی و درماندگی را افزایش دهند.

علائم تروما جمعی چیست؟

واکنش افراد به یک حادثه مشترک یکسان نیست. ممکن است یک نفر مضطرب شود، فرد دیگری احساس خشم کند و شخصی دیگر کاملاً بی‌حس به نظر برسد. این تفاوت لزوماً به معنای ضعیف یا قوی‌بودن افراد نیست.

علائم تروما جمعی

علائم هیجانی

ترس و نگرانی مداوم
احساس ناامنی
خشم و تحریک‌پذیری
غم، ناامیدی یا احساس پوچی
احساس گناه به‌دلیل زنده‌ماندن یا بهتر بودن شرایط شخصی
بی‌حسی عاطفی
احساس درماندگی و ناتوانی

علائم ذهنی

فکرکردن مکرر به حادثه
پیش‌بینی دائمی اتفاقات بد
کاهش تمرکز
مشکل در تصمیم‌گیری
احساس غیرواقعی‌بودن محیط
فراموش‌کاری
بدبینی شدید نسبت به آینده

علائم جسمی

بی‌خوابی یا کابوس
تپش قلب
سردرد یا دردهای عضلانی
مشکلات گوارشی
خستگی مداوم
لرزش یا احساس بی‌قراری
تغییر اشتها

تغییرات رفتاری

فاصله‌گرفتن از دیگران
گریه یا عصبانیت ناگهانی
بررسی مداوم اخبار
کاهش عملکرد شغلی یا تحصیلی
از دست‌دادن علاقه به فعالیت‌های روزمره
افزایش مصرف سیگار، الکل یا مواد
رفتارهای تکانشی و پرخطر

اضطراب، غم، مشکلات خواب، تحریک‌پذیری، خستگی و دردهای جسمی در شرایط بحرانی شایع‌اند و در بسیاری از افراد با گذشت زمان کاهش پیدا می‌کنند؛ بااین‌حال، بخشی از افراد ممکن است به حمایت تخصصی نیاز داشته باشند.

چگونه با تروما جمعی کنار بیاییم؟

عبور از تروما جمعی به معنای فراموش‌کردن حادثه یا مثبت‌اندیشی اجباری نیست. هدف این است که در کنار پذیرفتن واقعیت، اجازه ندهیم سیستم عصبی ما برای مدت طولانی در وضعیت خطر باقی بماند.

1. احساسات خود را نام‌گذاری کنید

به‌جای گفتن «حالم بد است»، مشخص کنید چه احساسی دارید: ترس، خشم، غم، درماندگی، گناه یا ناامیدی. نام‌گذاری احساسات کمک می‌کند تجربه درونی شما قابل‌فهم‌تر شود. لازم نیست فوراً احساستان را تغییر دهید؛ ابتدا آن را بشناسید.

2. روی چیزهای قابل‌کنترل تمرکز کنید

در بحران‌های بزرگ، ذهن تلاش می‌کند همه آینده را پیش‌بینی کند. این کار معمولاً اضطراب را بیشتر می‌کند.

از خودتان بپرسید: «امروز چه کاری از دست من برمی‌آید؟» این کار ممکن است تماس با یک عزیز، آماده‌کردن غذا، انجام یک وظیفه کاری، کمک‌کردن به دیگری یا حتی چند ساعت استراحت باشد.

3. برنامه روزمره را کاملاً رها نکنید

خواب، غذا، کار، درس و فعالیت‌های عادی به مغز پیام می‌دهند که بخشی از زندگی همچنان قابل پیش‌بینی است. لازم نیست عملکرد شما مانند روزهای عادی باشد. داشتن یک برنامه ساده و انعطاف‌پذیر کافی است.

4 از بدن خود مراقبت کنید

تروما فقط در افکار ما دیده نمی‌شود؛ بدن نیز ممکن است در حالت آماده‌باش باقی بماند. پیاده‌روی کوتاه، تنفس آرام، خواب منظم، نوشیدن آب، غذای کافی و کاهش مصرف مواد محرک می‌توانند به تنظیم سیستم عصبی کمک کنند. سازمان جهانی بهداشت حفظ برنامه روزانه، ارتباط با افراد مورد اعتماد، فعالیت بدنی، خواب سالم و کاهش مصرف الکل و مواد را از اقدامات حمایتی مهم می‌داند.

5. احساسات خود را سرکوب نکنید

گریه، خشم یا ترس در برابر یک حادثه دردناک، واکنش‌های انسانی هستند. هدف این نیست که همیشه آرام یا قوی به نظر برسید. در عین حال، مراقب باشید خشم خود را به شکل آسیب‌زدن به خود، دیگران یا وسایل تخلیه نکنید. نوشتن، صحبت‌کردن، ورزش، هنر و مراجعه به روانشناس راه‌های سالم‌تری برای پردازش احساسات هستند.

6. خودتان را بابت لحظات خوب سرزنش نکنید

خندیدن، استراحت‌کردن، غذاخوردن یا ادامه‌دادن کارهای روزمره به معنای بی‌تفاوتی نسبت به رنج دیگران نیست. بدن و ذهن برای ادامه مسیر به لحظات آرامش نیاز دارند. شما مجبور نیستید برای اثبات همدلی خود، دائماً در رنج باقی بمانید.

7. در صورت نیاز کمک تخصصی بگیرید

گاهی مراقبت‌های فردی کافی نیستند. اگر علائم شدید یا ماندگار شده‌اند، صحبت با روانشناس می‌تواند به شما کمک کند افکار، احساسات و واکنش‌های بدنی خود را بهتر مدیریت کنید.

چه زمانی باید به روانشناس مراجعه کنیم؟

وجود چند روز اضطراب یا ناراحتی پس از یک حادثه شدید لزوماً نشانه اختلال روانی نیست. اما در شرایط زیر بهتر است با روانشناس یا روانپزشک صحبت کنید:

علائم پس از چند هفته کاهش پیدا نکرده‌اند.
خواب، کار، تحصیل یا روابط شما مختل شده است.
دائماً احساس می‌کنید حادثه دوباره اتفاق می‌افتد.
کابوس یا خاطرات مزاحم شدید دارید.
از هر چیزی که حادثه را یادآوری می‌کند اجتناب می‌کنید.
حملات اضطرابی یا احساس دائمی خطر دارید.
برای آرام‌شدن به الکل، دارو یا مواد پناه می‌برید.
احساس ناامیدی شدید یا افکار آسیب‌زدن به خود دارید.

در صورت وجود خطر فوری برای خود یا دیگران، تنها نمانید و فوراً با اورژانس یا یک فرد قابل اعتماد تماس بگیرید.

درمان تروما جمعی چگونه انجام می‌شود؟

برای تروما جمعی یک نسخه یکسان وجود ندارد؛ زیرا شدت حادثه، تجربه‌های قبلی، میزان حمایت اجتماعی و شرایط زندگی هر فرد متفاوت است.

روانشناس ابتدا بررسی می‌کند که واکنش‌های فرد بخشی از فشار طبیعی پس از بحران هستند یا به درمان تخصصی نیاز دارند. درمان ممکن است شامل تنظیم هیجان، مدیریت اضطراب، پردازش خاطرات دردناک، بازسازی احساس امنیت و اصلاح افکار ناامیدکننده باشد.

در صورت وجود PTSD، درمان‌های روان‌شناختی مبتنی بر شواهد مانند درمان شناختی‌رفتاری متمرکز بر تروما و EMDR از گزینه‌های شناخته‌شده هستند؛ انتخاب روش مناسب باید پس از ارزیابی تخصصی انجام شود.

در روان رشد می‌توانید برای دریافت مشاوره حضوری، تلفنی یا آنلاین با روانشناسان حوزه تروما و سوگ گفتگو کنید. کمک‌گرفتن به این معنا نیست که ضعیف هستید؛ بلکه یعنی نمی‌خواهید این فشار روانی را به‌تنهایی تحمل کنید.

مشاوران حرفه ای روان رشد برای درمان تروما

طرحواره درمانی چیست و چه تکنیک هایی دارد؟

احساس میکنید در زندگی خودتان با الگوهای رفتاری تکراری و مخربی روبرو هستید یا در چرخه‌ای از روابط ناسالم، عزت نفس پایین و احساسات منفی گرفتارید؟ در این صورت ممکن است شما نیز مانند بسیاری از افراد در جهان طرحواره ناسالم داشته باشید. اما نگران نباشید. در این مقاله، راهکاری اثبات شده برای رهایی از این دام به شما معرفی میکنیم: طرحواره درمانی.

۱۴۰۵/۰۴/۲۳